روش کشت گل دارویی و خوراکی همیشه بهار

روش کشت گل دارویی و خوراکی همیشه بهار

 

هميشه بهار Calendula officinalis L.

نام انگليسي : Marigold

خانواده: Asteraceae (كاسني)

 

گياه‌شناسي: هميشه بهار گياهي علفي و يك‌ساله كه منشا آن مديترانه و غرب آسيا گزارش شده است. ريشه اين گياه مخروطي شكل است و به طور مستقيم در عمق خاك فرو مي‌رود. ارتفاع ساقه بين ۴۰ تا ۷۰ سانتي‌متر و از قسمت تحتاني ساقه، شاخه‌هاي فراوان و كوتاهي منشعب مي‌شوند. برگ‌ها بلند، باريك، كم و بيش كركدار و بدون دندانه است و به شکل متناوب روي شاخه قرار می‌گیرد. رنگ آن‌ها سبز روشن و گل‌ها درشت و قطر آن‌ها بين ۴ تا ۷ سانتي‌متر است. گلچه‌ها زبانه اي روي محورهاي دايره اي متحدالمركز كه تعداد آن‌ها ۴ تا ۸ يا بيشتر است قرار گرفته كه رنگ گل‌ها زرد يا نارنجي است، ميوه‌ی فندقه و قهوه‌اي رنگ و سطح آن ناصاف و وزن هزار دانه ، ۸ تا ۱۲ گرم است.

نتایج تحقیقات حاکی از آن است كه بذرهاي هميشه بهار حاوي روغن است چنانچه اين روغن تحت تاثير فشار سرد استخراج شود، تاثير ضد تورم خواهد داشت.

 

شرايط مناسب براي رشد گياه: دوره‌ی رويشي هميشه بهار بلند است (بين ۲۰۰-۲۱۰ روز). چنانچه هوا در پاييز خيلي سرد شود و درجه حرارت به زير صفر برسد، گياه نمی‌تواند رشد کند. بذرها پنج تا شش سال قوه‌ی رويشي مناسبي دارند و در شرايط اقليمي مناسب پس از ۴ تا ۵ روز جوانه مي‌زنند. هميشه بهار رشد و نمو سريعي دارد، به طوري‌كه ۴۰ تا ۵۰ روز پس از سبز شدن بذر، گياهان به گل مي‌نشينند. از آنجا كه منشا اين گياه نواحي گرم مديترانه است در طول رويش به گرما و تابش نور نياز دارد، به خوبي خشكي را تحمل مي‌كند و بذرها در دماي ۸ تا ۱۰ درجه سانتي‌گراد پس از ۴ تا ۵ روز جوانه مي‌زنند. هميشه بهار درجه حرارت‌هاي پايين را به خوبي تحمل و حتي براي مدت محدودي می‌تواند درجه حرارت‌هاي زير صفر را تحمل کند. بافت خاك‌هايي كه در آن‌ها هميشه بهار كشت مي‌شود بايد طوري باشد كه عمل تهويه به آساني انجام گيرد (خاك‌هاي سنگين رسي مناسب نيست). علاوه بر این سطح زمين بايد كاملا صاف باشد، زيرا پستي و بلندي باعث ايستايي آب مي‌شود كه براي رويش گياه خطرناك است. اين گياه خشكي را تحمل می‌كند، ولي براي افزايش كيفيت مواد موثره بايد تحت آبياري منظم و مناسب قرار گيرند. رطوبت زياد براي هميشه بهار مضر است و خطر گسترش بيماري‌هاي قارچي را افزايش مي‌دهد. PH خاك براي هميشه بهار، بين ۵/۴ تا ۲/۸ مناسب است.

در ايران، هميشه بهار را مي‌توان در اقليم‌هاي سرد مانند غرب اصفهان، نواحي شمالي و مركزي استان مركزي، شرق استان همدان، جنوب شرقي زنجان، مركز و جنوب قزوين، نواحي مركزي تهران، شمال سمنان، مناطقي محدود در مركز و شمال خراسان، ناحيه اي محدود از شمال تا مركز يزد، شمال اردبيل و اقليم‌هاي كوهستاني سرد مانند غرب آذربايجان غربي، مركز آذربايجان شرقي، غرب كردستان، شمال شرقي كرمانشاه، مناطق محدودي در چهارمحال و بختياري، مركز كرمان، شمال تهران و جنوب تهران و ناحيه‌ی مديترانه اي مانند بخش بزرگي از كرمانشاه، بخش‌هاي مركزي لرستان، شمال شرقي كهكيلويه و بويراحمد، شمال شرقي خوزستان، بخش اعظم چهارمحال بختياري و جنوب غربي اصفهان كشت كرد.

 

مواد و عناصر غذايي مورد نياز گياه

نيتروژن زياد براي هميشه بهار مناسب نيست، چون باعث تحريك رشد رويشي و كاهش رشد زايشي آن و در نتيجه كاهش تعداد گل‌ها مي‌شود. افزودن ۶۰ تا ۸۰ كيلوگرم در هكتار اكسيد فسفر و ۸۰ تا ۱۰۰ كيلوگرم در هكتار اكسيد پتاسيم به خاك، در پاييز هنگام آماده کردن زمين براي گياهان، مفيد است. بهار، پس از رويش گياهان (بين ماه‌هاي خرداد-تير) ۴۰ تا ۶۰ كيلوگرم در هكتار نيتروژن به زمين مي‌افزايند. زمين‌هايي كه «هميشه بهار»، در آن‌ها كشت مي‌شوند نبايد مواد آلي فراوان داشته باشند.

تكثير و كاشت

كاشت و تكثير «گل هميشه بهار» به وسيله‌ی بذر انجام می‌شود. در پاييز، زمين را شخم عميقي می‌زنند، پس از افزودن كود شيميايي مورد نياز آن‌ها را با ديسك به عمق ۱۵ تا ۲۰ سانتي‌متري زمين فرو و اواخر زمستان زمين را تسطيح می‌کنند. عمل تسطيح بايد به خوبی انجام شود به طوري‌كه زمين بدون هرگونه پستي و بلندي باشد تا باعث ايستايي آب (غرقابي) نشود. اواخر زمستان، (نيمه‌ی دوم اسفند) زمان مناسبي براي كاشت هميشه بهار است. گياهان را در زمان مناسب به صورت رديفي به فاصله ۴۰ تا ۵۰ سانتي‌متر در زمين اصلي كشت مي‌كنند، عمق بذر «هميشه بهار» در موقع كشت بايد بين ۲ تا ۳ سانتی‌متر و براي هر هكتار زمين به ۸-۶ كيلوگرم بذر با كيفيت مناسب نياز است و برای تسريع و هماهنگي در رويش بذر آبياري زمين پس از كاشت ضرورت دارد. تناوب كاشت براي اين گياه مناسب نيست و پس از برداشت مي‌توان هر نوع گياهي كشت کرد و «هميشه بهار» را نبايد با فاصله‌ی زماني كمتر از دو سال در همان زمين كاشت.

آبياري، كنترل علف‌هاي هرز، آفات و بيماري‌ها: آبياري «هميشه بهار» بسته به فصل رشد و نوع بافت خاك متغير و به طور ميانگين ۷ الی ۱۰ روز است. پس از رويش، زماني كه گياهان ۳ تا ۵ برگي شدند و اگر در طول رديف‌ها تراكم زيادي داشته باشند بايد آن‌ها را طوري تنك كرد كه فاصله‌ی دو بوته از هم به ۵ تا ۸ سانتي‌متر برسد، چون دوره‌ی رويشي «هميشه بهار» طولاني است (از فروردين تا قبل از سرد شدن هوا ) ، بايد علف‌هاي هرز را در طول رويش گياهان ۱ تا ۲ بار وجين كرد. براي مبارزه با علف‌هاي هرز مي‌توان از علف‌كش‌هاي مناسب استفاده كرد. اوايل تابستان (تير-مرداد) چنانچه برگ‌هاي قسمت‌هاي پاييني گياه زرد و گل‌هاي كوچكي نيز تشكيل شدند، گياهان را بايد از فاصله ۱۵ سانتي‌متري بريد و سپس همزمان با آبياري ۳۰ تا ۴۰ كيلوگرم در هكتار نيتروژن به خاك اضافه کرد. برگرداندن خاك بين رديف‌ها باعث تسريع در رشد گياهان مي‌شود كه در اين حالت گلدهي پس از ۲ تا ۳ هفته شروع مي‌شود و تا قبل از بروز سرما همچنان ادامه مي‌يابد.

ممكن است اين گياه از اوايل تابستان، با برخي از عوامل بيماري زاي قارچي مانند سفيدك و قارچ لكه برگي آلوده شوند كه براي مبارزه بر عليه سفيدك از قارچ‌كش‌هاي سولفوره بر عليه قارچ لكه‌برگي از قارچ‌كش زينب استفاده مي‌شود.

از آفات مهم «هميشه بهار» مي‌توان شب پره برگ خوار جاليز و صيفي را نام برد كه براي مبارزه با آن مي‌توان با رعايت فاصله‌ی كشت، وجين علف‌هاي هرز و مبارزه شيميايي با لاروهاي سن اول آن‌ها را از بين برد.

برداشت: اندام مورد استفاده در «هميشه بهار» گل است و بهترين زمان برداشت از اواسط تا اواخر بهار (به محض باز شدن گل‌ها و قبل از تشكيل بذر) شروع می‌شود و تا زمان سرما به صورت متناوب ادامه مي‌يابد. پس از چيدن گل‌ها همواره گل‌هاي جديدي به وجود مي‌آيند. براي تسريع در كار بهتر است گل‌ها با كاسبرگ برداشت شوند، آنگاه كاسبرگ‌ها را از گل‌ها جدا کرد. البته مي‌توان گل‌ها و كاسبرگ را با هم خشك كرد و براي اينكه گلبرگ‌ها رنگ خود را از دست ندهند. اگر مقدار گل‌ها كم باشد، مي‌توان آن‌ها را در سايه و در سطح زمين با ضخامت كم پخش کرد، ولي اگر مقدارشان زياد باشد بايد از خشك‌كن‌هاي الكتريكي با دماي ۳۵ تا ۴۰ درجه سانتي‌گراد استفاده كرد و چون گل‌هاي خشك شده به شدت جاذب رطوبت هستند بايد بلافاصله پس از خشك شدن در كيسه‌هاي مناسب بسته‌بندي شوند. مقدار محصول گل خشك شده همراه كاسبرگ‌ها ۱ تا ۲ تن در هكتار و بدون كاسبرگ‌ها ۳۰۰ تا ۴۰۰ كيلوگرم در هكتار خواهد بود. نسبت گل تازه (همراه با كاسبرگ) به گل خشك شده ۵ به ۱ و نسبت به گل تازه (بدون كاسبرگ) به گل خشك ۶ به ۱ است.

اول فصل كه گياه تازه كشت شده و شاخص سطح برگ محصول به اندازه‌ی كافي رشد نكرده مبارزه مي‌كنيم تا گياه بتواند با علف هرز رقابت كند، ولی بعد از آن معمولا ديگر به این کار نيازي نيست. همچنین، زماني كه هزينه‌ی مبارزه با علف‌هاي هرز كمتر از افزايش عملكرد گياه باشد کنترل علف‌های هرز انجام می‌شود.

 
تگها : روش کشت گل دارویی و خوراکی همیشه بهار , هميشه بهار , Marigold , Calendula officinalis L , Asteraceae , گياه‌شناسي , شرايط مناسب براي رشد گياه , مواد و عناصر غذايي مورد نياز گياه , تكثير و كاشت , آبياري، كنترل علف‌هاي هرز، آفات و بيماري‌ها
ارسال نظر
* نام شما:

* ایمیل شما: (محرمانه)

* پیام شما:
رتبه: بد            خوب
کد نمایش داده شده را تایپ نمایید:

تازه سازی
طراحی سایت با مهریاسان