سبک زندگی

عادت ماهانه – تدابیر سلامت از دیدگاه طب سنتی

عادت ماهانه یا قاعدگی به علت ریزش دوره ای دیواره رحم...

عادت ماهانه یا قاعدگی به علت ریزش دوره ای دیواره رحم که همراه با خونریزی است اتفاق می افتد. طول مدت خونریزی و میزان آن،همچنین فاصله بین خونریزی ها و نحوه شروع آن از شاخص های مهم بیانگر سلامت بانوان است از مهمترین و شایع ترین مشکلاتی که در این زمینه مطرح است، دیسمنوره است.

در پزشکی ایرانی و بنا به قول حکما، قاعدگی معتدل باید از نظر میزان، کیفیت و زمان جاری شدن معتدل باشد. در این صورت حافظ تندرستی بانوان خواهد بود.

در دو سر طیف سال های باروری؛ یعنی در سال‌های ابتدایی نوجوانی و سالهای قبل از یائسگی، تغییر میزان خونریزی و طول چرخه شایع است. چرخه های بدون تخمک گذاری، بیشترین شیوع را در زنان زیر ۲۰ سال و بالای ۴۰ سال دارند. به طور تیپیک به دنبال اولین سال های بلوغ چرخه های نسبتا طولانی رخ می دهند که معمولاً به تدریج کوتاه تر و منظم تر می شوند.

در سال‌های اول بعد از بلوغ، تاخیر در عادت ماهانه وضعیتی طبیعی محسوب می شود اما در صورت تداوم یا بروز پس از چند دوره عادت ماهانه طبیعی، باید بیماری زمینه‌ای دیگری مد نظر قرار گیرد.

البته ویژگی های چرخه عادت ماهانه عموماً در سال های باروری تغییر چندانی نمی‌کند.به طور متوسط، میانگین مدت و تغییر پذیری مدت چرخه ها، حدود سنین ۴۰ تا ۴۲ سالگی به کمترین حد خود می رسد. در طول 8 تا 10 سال بعدی و قبل از بروز یائسگی، این سیر معکوس می‌شود؛ هم مدت متوسط چرخه ها و هم تغییر پذیری آنها به طور ثابت افزایش می یابد و تخمک‌گذاری نامنظم تر و کم تعداد تر می شود.

دیسمنوره شایع ترین مشکل دوران عادت ماهانه

از مهمترین و شایع ترین مشکلاتی که در این زمینه مطرح است، دیسمنوره است، منظور از دیسمنوره دردهای کرامپی و اسپاسمودیک در ناحیه زیر شکم و تیر کشنده به قسمت داخلی ران هاست که حوالی عادت ماهانه رخ می دهد و بر اساس وجود داشتن یا وجود نداشتن پاتالوژی لگنی به دو گروه اولیه و ثانویه تقسیم می شوند.

در عادت ماهانه یا دیسمنوره شایعترین علت درد لگنی و از معضلات مراقبت های بهداشتی است. این درد اگر از همان دوره های اول خونریزی ماهیانه وجود داشته باشد دیسمنوره اولیه است اما اگر در سالهای بعد بدون سابقه قبلی ایجاد شود، دیسمنوره ثانویه است و نیاز به پیگیری بیشتر برای رد پاتولوژی های داخلی لگن مانند کیست ها و… دارد.

علل ناشناخته دیسمنوره ،موارد عدم پاسخ به درمان و عوارض جانبی داروها موجب تمایل به استفاده از طب مکمل در توجیه درد عادت ماهانه و درمان آن شده است.در طب ایرانی از واژه (عسرطَمث) برای دیسمنوره استفاده شده است.

از دیدگاه طب سنتی ایران، (عسرطَمث) در زنان با سوء مزاج مادی بلغم سودا و کم تحرک با تدابیر غذایی نامناسب و زنان ناباروری که در مقاربت زیاده روی می کنند، بیشتر دیده می شود.

همچنین زندگی در هوای مرطوب و آلوده یا زندگی در شهرهای بزرگ بیشتر باعث عسرطمث می شود. از دیدگاه طب رایج، سن پایین، بلوغ زودرس، سابقه فامیلی مثبت، مصرف سیگار و استرس از عوامل مستعد کننده دیسمنوره هستند.

علل بروز دردهای عادت ماهانه

علت درد عادت ماهانه در هر دو دیدگاه طبی کاهش جریان خون رحم ناشی از تنگی عروق رحم است ولی طب سنتی ایرانی، غلظت خون ناشی از خلط بلغم و سودا را نیز عامل دیگر کاهش جریان خون رحم بیان می‌کند. استرس و زندگی صنعتی خصوصاً در شهرهای با هوای آلوده و نداشتن ورزش و فعالیت جسمی مناسب، طبق هر دو دیدگاه طبی از عوامل مستعد کننده دیسمنوره هستند.

نکته قابل توجه اینکه از نظر طب سنتی ایران، تدابیر غذایی نامناسب و مزاج فرد نیز در استعداد ابتلا به دیسمنوره موثر هستند.

عادت ماهانه - دیسمنوره - قاعدگی دردناک
دیسمنوره – قاعدگی دردناک – بهداشت قاعدگی

تدابیر طب ایرانی در تسکین دردهای عادت ماهانه

در این بین توصیه می‌شود افراد دچار این مشکل شایع، حتماً ورزش متعادل را در برنامه روزانه خود بگنجانند. پیاده روی و نرمش های کششی مثل یوگا از ورزش های توصیه شده برای این افراد است. به علاوه سعی کنند از رژیم غذایی سالم پیروی کنند، حتی امکان از مواد غذایی حاوی نگهدارنده ها، فست فود، پنیر پیتزا، نان های باگت، ماکارانی زیاد، گوشت گاو و گوساله، بادمجان، عدس، کلم و قارچ، آب سرد، لبنیات و ماست زیاد و میوه های با طبیعت سرد مانند هندوانه و خیار پرهیز کنند.البته مصرف خیلی کم و گاهگاهی این مواد غذایی قابل چشم پوشی خواهد بود.

مهم تر از همه این موارد، کنترل استرس و اضطراب و دوری از شرایط ایجاد کننده استرس و غم و اندوه است. از طرفی، توصیه می‌شود فرد مبتلا از غذاهایی مانند نخوداب، زرده تخم مرغ عسلی، انجیر خشک، بادام و مویز و میوه هایی مانند گلابی در طول کل ماه استفاده کنند. همچنین مصرف ادویه ای مثل زعفران و دارچین به خصوص در هفته قبل از عادت ماهانه کمک کننده است.

گیاهان دارویی متعددی نیز برای این منظور کاربرد دارند که شایع ترین آنها عبارتند از رازیانه و زیره، تخم شوید، هل باد، آویشن و نعنا. به عنوان مثال فرد می تواند یک هفته قبل از شروع خونریزی ماهیانه، یک قاشق مرباخوری زیره سبز در یک فنجان آب جوش به مدت ۱۵ دقیقه دم‌کرده صاف کند و با کمی نبات روزی دو بار بعد از صبحانه و شام میل کند. استفاده موضعی از روغن های گرم کننده مانند روغن زنجبیل روی نواحی تحتانی شکم نیز در بسیاری از موارد موثر است.

پرهیز از مصرف خودسرانه دارو

البته توجه داشته باشید مصرف خودسرانه و مدام داروهای گیاهی علاوه بر احتمال ایجاد مقاومت ممکن است عوارضی نیز ایجاد کند.

توصیه می شود برای درمان درست و اطمینان از عدم ابتلا به مشکلات زمینه‌ای مانند کیست و… فرد مبتلا ابتدا به پزشک مربوط مراجعه کند و برای تعیین نوع داروی گیاهی نیز از  متخصصان طب سنتی کمک بگیرد تا با توجه به مزاج قالب خود دارو دریافت کند.

دکتر مریم روحانی – متخصص طب ایرانی

برچسب ها

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 + نه =

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن